Hoe gebruik je een Fader ND filter?

De Fader ND filters van Starblitz zijn grijsfilters met een variabele sterkte. Dit zijn handige en veelzijdige filters, maar ze hebben ook een nadeeltje. Om ze goed te gebruiken is het aan te raden dit artikel te lezen!

Waar moet u om denken?

Hoewel je zou denken dat de Fader ND filters de normale grijsfilters met een vaste waarde overbodig maken, is dit niet zo.

Bij gebruik moet u er om denken dat u niet teveel licht afknijpt bij een te korte brandpuntsafstand. Anders gezegd: hoe sterker u het filter instelt, des te meer u in moet zoomen.

Dat bekent dat bij een lens met flink wat groothoek (bijvoorbeeld 18mm) het filter niet op ND400 (8 stops) ingesteld kan worden maar ongeveer tot ND8 (3 stops). Anders komt er een donker kruis in beeld.

Dit ziet er zo uit:

Hoe kan dat?

Een normaal grijsfilter bestaat uit 1 laag "getint" glas. Dit glas heeft een vaste lichtdoorlatendheid. Een variabel grijsfilter is eigenlijk gebaseerd op een polarisatiefilter. Ook dit filter is draaibaar. Wanneer je twee polarisatiefilters tegen elkaar in draait, wordt het licht gereduceerd. Nu is de crux, dat dit niet over het hele beeld met dezelfde kracht gebeurt. Vandaar dus het kruis.

Hoe los je het op?

U kunt dit oplossen door de instelling van het Fader ND filter aan te passen aan uw zoom instelling; of omgekeerd: als u het licht ver wilt reduceren, zult u verder in moeten zoomen.

Grofweg kunt u voor een standaard digitale camera of videocamera (oftewel camera's met een zgn. "crop factor") deze tabel aanhouden:

Zoominstelling	Mogelijke instellingen Fader ND Filter
12 mm	ND4 - ND8
15 mm	ND4 - ND16
18 mm	ND4 - ND32
24 mm	ND4 - ND64
35 mm	ND4 - ND128 (ook wel ND125 genoemd)
50 mm	ND4 - ND256 (ook wel ND250 genoemd)
100 mm	ND4 - ND512 (ook wel ND500 genoemd)

Voor een fullframe spiegelreflexcamera (waarvan de sensor even groot is als een 35mm negatief) gebruikt u deze tabel:

Zoominstelling	Mogelijke instellingen Fader ND Filter
12 mm	ND4
15 mm	ND4 - ND8
18 mm	ND4 - ND16
24 mm	ND4 - ND32
35 mm	ND4 - ND64
50 mm	ND4 - ND128 (ook wel ND250 genoemd)
100 mm	ND4 - ND256 (ook wel ND250 genoemd)

Video

Meer uitleg en foto-voorbeelden in dit filmpje:

Conclusie

U ziet dus, dat de werking van een fader-ND filter bij groothoek (12mm, 15mm, 18mm) beperkt is. In combinatie met groothoeklenzen is het dus beter een grijsfilter met een vaste waarde te gebruiken.

Als u een lens gebruikt met een groter zoombereik, en u heeft de ruimte een eindje achteruit te lopen, dan kunt u het ND Fader filter ten volle benutten.